روز از نو: 3 خرداد ـ TRIZ ژاپني و موفقيت پدر و پسر

دكتر تورو ناكاگاوا Toru Nakagawa استاد انفورماتيك دانشگاه اوزاكا گاكوئين ژاپن حدود 1 سال ديگر بازنشسته مي‌شود. وي سردبير پايگاه TRIZ ژاپن است. خودش وب‌سايت را اين‌طور نام‌گذاري كرده: TRIZ Home Page in Japan آرم معروف اين پايگاه هم با ايده‌اي از دكتر ناكاگاوا به سادگي طراحي شده است.

رسيدگي به محتواي به روز و غني اين وب‌سايت كار موظف وي به عنوان استاد دانشگاه نيست، بلكه دكتر ناكاگاوا تقريبا روزي 2 ساعت را داوطلبانه به اين دلمشغولي اولويت‌دار خود اختصاص مي‌دهد. بين همكاران TRIZي ما در سراسر دنيا معروف است كه «تورو را در همه كنفرانس‌هاي دنيا مي‌توانيد ببينيد.» بيشتر اين كنفرانس‌ها را با همسرش سفر مي‌كند؛ از آمريكا گرفته تا روسيه و خود ژاپن. مي‌رود، خوب گوش مي‌كند، مدام يادداشت برمي‌دارد، عكس مي‌گيرد، تحليل مي‌كند و انتشار مي‌دهد. با وجود آن كه بيش از 60 سال سن دارد از كار و زندگي با TRIZ خسته نمي‌شود و معمولا هم با ايده‌هايي جديد به مجامع TRIZ مي‌آيد. او به آن‌چه در ايران گذشته نيز بسيار علاقه‌مند است و پيشنهاد دارد كه در سمپوزيوم سالانه TRIZ ژاپن آن چه براي ترويج دانش نوآوري نظام‌يافته در اين مرز و بوم انجام شده را در قالب سخنراني در سمپوزيوم امسال يا سال آينده براي هموطنان ژاپني وي ارايه دهيم.

اين مقدمه بهانه معرفي دكتر ناكاگاوا بود تا به نمونه تجربه‌ جالب و ساده ژاپني يك پدر و پسر در به‌كارگيري TRIZ بپردازم. چيزي كه يك‌شنبه 3 خرداد، حدود ساعت 7 صبح در برنامه تلويزيوني روز از نو (شبكه 2 سيما) براي بينندگان روايت شد.

پسري دبيرستاني مي‌خواهد براي تمرين يا مشق تابستاني خود روي اين مساله كار كند: عنكبوت آبي چطور روي آب مي‌آيستد و سر مي‌خورد؟ و بعد با توصيه پدر به جاي اين كه فقط به جستجوي منابع علمي موجود بگردند، تصميم مي‌گيرند مكانيزم كار عنكبوت آبي را كشف كنند و سپس خودشان يك نمونه واقعي هم بسازند: چيزي كه بتواند روي آب بايستد و سر بخورد. آشنايي پدر با TRIZ به 6 ماه قبل برمي‌گردد كه به واسطه شركت در يك دوره آموزشي در محل كار خود با اين دانش آشنا مي‌شود.

و بعد قصه رفاقت كشف پدر و پسر با هم و بعد رقابت آن‌ها در ساختن نمونه پروتوتايپ جدا از هم روايت مي‌شود. كل ماجرا در پايگاه TRIZ ژاپن آمده است: http://www.osaka-gu.ac.jp/php/nakagawa/TRIZ/eTRIZ/epapers/e2009Papers/eMiyanishiTRIZSymp2008/eMiyanishi-TRIZSymp2008-090416.html

هم نتيجه كار اين پدر و پسر ژاپني جالب است و هم پيامد مقاله شدن و ارايه آن در Japan TRIZ Symposium 2008. نتيجه كار پدر و پسر را در فايل انتشاريافته كارشان بايد يافت. مقاله ايشان از سوي شركت‌كنندگان سمپوزيوم به عنوان بهترين مقاله انتخاب شد!

چند نكته به نظرم شايسته پررنگ شدن است: پدران و مادراني كه در دوره‌هاي آموزشي شركت مي‌كنند. تكليف‌هاي مدرسه و تابستان. آموزش و پرورش. مستند كردن كارهاي ساده زندگي‌مان. دنيا را به زبان بين‌المللي از كارهاي خوب خبردار كردن.